گوگل لایت هاوس (Google Lighthouse) ابزاری قدرتمند و رایگان است که به شما کمک می‌کند تا عملکرد، دسترسی پذیری، بهترین تجربه ها و SEO و موارد دیگر وب‌سایت یا برنامه وب خود را ارزیابی کنید. این ابزار، که به عنوان یک افزونه در مرورگرهای کروم و دیگر مرورگرها نیز در دسترس است، با ارائه امتیازات و گزارش‌های دقیق، شما را در بهبود کیفیت وب سایت‌تان یاری می‌دهد. در این مقاله، به بررسی دقیق گوگل لایت هاوس، نحوه استفاده از آن و تفسیر نتایج آن خواهیم پرداخت.

گوگل لایت هاوس چیست؟

گوگل لایت هاوس (Google Lighthouse) یا به اختصار Lighthouse یک ابزار متن باز و خودکار است که برای ارزیابی کیفیت وب سایت ها از نظر عملکرد، دسترسی پذیری، بهترین تجربه ها و سئو (SEO) استفاده می‌شود. این ابزار با ارائه امتیازی از ۰ تا ۱۰۰ در هر یک از این معیارها، به توسعه دهندگان وب و صاحبان وب سایت کمک می‌کند تا نقاط ضعف وبسایت خود را شناسایی و برای بهبود آن اقدام کنند. با استفاده از لایت هاوس، می‌توان عملکرد وب‌سایت را بهینه کرد، تجربۀ کاربری را ارتقا داد و در نهایت، رتبه‌بندی وب‌سایت در موتورهای جستجو را بهبود بخشید.

مزایای استفاده از گوگل لایت هاوس

• ابزار رایگان و کاربرپسند: استفاده از لایت هاوس رایگان است و به آسانی از طریق ابزارهای توسعه دهنده مرورگر گوگل کروم در دسترس قرار دارد.
• گزارش‌های جامع و کاربردی: این ابزار نه‌تنها مشکلات را شناسایی می‌کند، بلکه راه‌حل‌های پیشنهادی برای رفع آن‌ها ارائه می‌دهد.
• قابلیت تنظیم برای نیازهای مختلف: شما می‌توانید پارامترهای ارزیابی را براساس کاربردهای خاص خود تغییر دهید.
• ارتقای تجربه کاربری و نرخ تبدیل: رفع مشکلاتی که ابزار لایت‌هاوس شناسایی می‌کند، به شما کمک می‌کند تا تجربه کاربری بهتری برای بازدیدکنندگان فراهم کنید و نرخ تبدیل را بهبود دهید.

معیارهای سنجش گوگل لایت هاوس چیست؟

این سیستم ارزیابی معیارهای متعددی را بررسی می‌کند که به صورت امتیازدهی عددی از 0 تا 100 نمایش داده می‌شوند. هرچه این امتیازها بالاتر باشد، وضعیت وب‌سایت شما بهتر است. معیارهای کلیدی در این ارزیابی عبارت‌اند از:

1. عملکرد (Performance): لایت هاوس زمان بارگذاری صفحه، زمان تعامل با صفحه، و دیگر معیارهای عملکردی را ارزیابی می‌کند. این معیارها تاثیر مستقیمی بر تجربۀ کاربری و رتبه بندی وب سایت در گوگل دارند. عواملی مانند اندازه فایل‌ها، رندرینگ صفحه، و استفاده از کش مرورگر در این ارزیابی بررسی می‌شوند.
2. دسترسی پذیری (Accessibility): این بخش، وب‌سایت را از لحاظ قابلیت استفاده برای افراد دارای معلولیت بررسی می‌کند. لایت هاوس مواردی مانند استفاده صحیح از برچسب‌ها، کنتراست رنگ‌ها، و قابلیت ناوبری با صفحه کلید را ارزیابی می‌کند. رعایت استانداردهای دسترسی پذیری، شمول وب‌سایت را افزایش می‌دهد و به گسترش مخاطبان کمک می‌کند.
3. بهترین روش های فنی (Best Practices): این بخش، به بررسی رعایت بهترین روش‌های توسعه وب می‌پردازد. مواردی مانند استفاده از HTTPS، استفاده از <meta> تگ‌ها، و بهینه‌سازی کد HTML در این بخش ارزیابی می‌شوند. این بخش، امنیت و سلامت فنی سایت را بر اساس استانداردهای مدرن ارزیابی می‌کند.
4. سئو (SEO): لایت هاوس معیارهای کلیدی سئو مانند وجود <title> و <meta description> تگ‌های مناسب، ساختار مناسب HTML، و وجود نقشه سایت XML را ارزیابی می‌کند. بهینه سازی سئو، به افزایش دیده شدن وب سایت در نتایج موتورهای جستجو کمک می‌کند.

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های لایت‌هاوس، نحوه نمایش نتایج با استفاده از رنگ‌های شاخص است که فهم و تحلیل نتایج را آسان‌تر می‌کند.

نگاهی بر سه رنگ اساسی لایت هاوس

گوگل لایت هاوس برای نمایش وضعیت ارزیابی وب سایت از شکل بصری و سیگنال رنگی استفاده می‌کند که کمک می‌کند تا مشکلات اصلی سایت شناسایی و اصلاح شوند. این سه رنگ به شکل زیر تقسیم‌بندی می‌شوند:

• دایره سبز (Good): رنگ سبز در گزارش لایت هاوس گوگل به معنای عملکرد مطلوب است. اگر امتیاز بخش خاصی از تحلیل شما در بازه‌ی 90 تا 100 باشد، گوگل این بخش را با رنگ سبز مشخص می‌کند. این نشان می‌دهد که وب‌سایت شما برای این شاخص در وضعیت بسیار خوبی قرار دارد و مشکلی مشاهده نشده است.
• مربع زرد (Needs Improvement): رنگ زرد وقتی نمایش داده می‌شود که امتیاز شما در بازه‌ی 50 تا 89 باشد. این وضعیت نشان‌دهنده این است که سایت شما نیاز به بهینه‌سازی دارد. این رنگ، یک هشدار است که باید روی شاخص‌های گزارش‌شده به صورت جدی کار کنید تا عملکرد بهتری داشته باشید.
• مثلث قرمز (Poor): رنگ قرمز نشانگر عملکرد ضعیف است و زمانی نمایش داده می‌شود که امتیاز شما کمتر از 50 باشد. این وضعیت نشان‌دهنده وجود مشکلات اساسی است که باید در اسرع وقت بررسی و رفع شوند؛ چرا که تأثیر منفی قابل‌توجهی روی تجربه کاربری و رتبه‌بندی موتورهای جستجو خواهد گذاشت.

درک این رنگ‌ها و تحلیل دقیقی که لایت هاوس گوگل ارائه می‌کند می‌تواند به شما کمک کند تا به صورت هدفمند گام‌هایی برای بهبود کیفیت وب‌سایت خود بردارید. نگه داشتن امتیازات در محدوده رنگ سبز باید هدف اصلی هر وب‌سایتی باشد.

معیارهای لایت هاوس و تحلیل نتایج آن، ابزاری قدرتمند برای مدیران وب‌سایت، توسعه دهندگان و متخصصان سئو است تا عملکرد بهتری در فضای رقابتی آنلاین داشته باشند.

عملکرد و تجربه کاربری با گوگل لایت هاوس (Performance)

در بخش «گوگل لایت هاوس چیست؟» با کاربردهای اصلی این ابزار آشنا شدیم. حالا می‌توانیم بررسی کنیم که Lighthouse چگونه عملکرد و تجربه کاربری سایت را ارزیابی می‌کند.

سرعت و نحوه بارگذاری صفحات یکی از عوامل مهم در تجربه کاربران از یک وب‌سایت است. گوگل لایت هاوس با بررسی عملکرد صفحه و تحلیل معیارهای مختلف، به شما نشان می‌دهد کاربران هنگام باز کردن یک صفحه چه تجربه‌ای از سرعت بارگذاری، نمایش محتوا و تعامل با آن خواهند داشت.

برای ارزیابی عملکرد سایت، لایت هاوس گوگل از چندین معیار استفاده می‌کند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• First Contentful Paint (FCP)؛ اولین نمایش محتوا: مدت زمانی را نشان می‌دهد که از شروع بارگذاری صفحه تا نمایش نخستین محتوای قابل مشاهده مانند متن، تصویر یا سایر عناصر طول می‌کشد.
• Largest Contentful Paint (LCP)؛ بزرگ‌ترین نمایش محتوا: مدت زمان نمایش بزرگ‌ترین عنصر محتوایی قابل مشاهده در بخش ابتدایی صفحه را اندازه‌گیری می‌کند. این معیار یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی سرعت نمایش محتوای اصلی صفحه است.
• Total Blocking Time (TBT)؛ زمان مسدودشدن کل: مدت زمانی را اندازه‌گیری می‌کند که رشته اصلی مرورگر در طول بارگذاری صفحه به دلیل اجرای وظایف طولانی مسدود می‌شود و نمی‌تواند به‌سرعت به ورودی‌های کاربر پاسخ دهد.
• Cumulative Layout Shift (CLS)؛ تغییر چیدمان تجمعی: میزان جابه‌جایی ناخواسته عناصر صفحه در زمان بارگذاری را بررسی می‌کند. هرچه عناصر صفحه ثبات بیشتری داشته باشند، تجربه کاربر هنگام مشاهده و استفاده از صفحه بهتر خواهد بود.
• Speed Index (SI)؛ شاخص سرعت: سرعت نمایش محتوای قابل مشاهده صفحه در طول فرآیند بارگذاری را ارزیابی می‌کند و نشان می‌دهد محتوای صفحه با چه سرعتی برای کاربر قابل مشاهده می‌شود.
• Interaction to Next Paint (INP)؛ تعامل تا نمایش بعدی: میزان پاسخ‌گویی صفحه به تعاملات کاربر مانند کلیک، لمس و تایپ را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد صفحه با چه سرعتی به این تعاملات واکنش نشان می‌دهد.

لایت هاوس با تحلیل این معیارها، امتیاز عملکرد صفحه را در بازه ۰ تا ۱۰۰ محاسبه می‌کند و در کنار آن، مشکلات و فرصت‌های بهینه‌سازی را نیز در اختیار شما قرار می‌دهد. با بررسی این گزارش می‌توانید عواملی را که باعث کندی یا کاهش کیفیت عملکرد صفحه شده‌اند شناسایی و برای بهبود سرعت و تجربه کاربری سایت اقدام کنید.

قابلیت دسترسی (Accessibility) در گوگل لایت هاوس

قابلیت دسترسی به عنوان یکی از مؤلفه های کلیدی و حیاتی در فرآیند توسعه وب سایت ها و برنامه های کاربردی وب در نظر گرفته می‌شود. تیم‌های توسعه و طراحان منظور داشته‌اند که محصولات دیجیتال خود را به‌گونه‌ای طراحی کنند که برای تمامی کاربران، از جمله افرادی که دارای محدودیت‌های جسمی یا حسی هستند، قابل دسترسی باشد.

اهمیت قابلیت دسترسی در لایت هاوس

قابلیت دسترسی نه تنها از منظر اخلاقی و اجتماعی اهمیت دارد، بلکه از لحاظ قانونی نیز در بسیاری از کشورها اجباری شده است. گوگل لایت هاوس به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد تا با بررسی جامع وضعیت دسترسی وب‌سایت خود، اطمینان حاصل کنند که تمامی استانداردهای جهانی و محلی را رعایت کرده‌اند. این ابزار با ارائه امتیاز دسترس‌پذیری و شناسایی مشکلات احتمالی، راهنمایی‌های عملی برای رفع نواقص ارائه می‌دهد.

چگونه لایت هاوس قابلیت دسترسی را ارزیابی می‌کند؟

لایت هاوس از مجموعه‌ای از آزمون‌ها و معیارها برای سنجش قابلیت دسترسی استفاده می‌کند. این آزمون‌ها شامل بررسی میزان تطابق عناصر صفحه با استانداردهای دسترس‌پذیری همچون WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) می‌شود. برخی از ارزیابی‌های کلیدی لایت هاوس برای قابلیت دسترسی عبارت‌اند از:

1. تگ‌های ALT تصاویر: اطمینان یافتن از اینکه تمامی تصاویر دارای توضیحات متنی مناسب هستند.
2. کنتراست رنگ: بررسی کنتراست رنگ بین متن و پس زمینه برای خوانایی بهتر.
3. استفاده از ARIA: استفاده صحیح از ویژگی های ARIA برای تقویت دسترس پذیری عناصر پیچیده.
4. ترتیب محتوای DOM: اطمینان از اینکه ترتیب عناوین، پاراگراف‌ها، تصاویر و سایر عناصر در DOM منطقی و با ترتیب نمایش صفحه هماهنگ باشد.
5. دسترسی با صفحه‌کلید (Keyboard Accessibility): اطمینان از اینکه تمامی عناصر تعاملی با استفاده از صفحه‌کلید قابل دسترسی و استفاده هستند.

قابلیت دسترسی به عنوان یکی از ارکان اساسی تجربه کاربری در وب، تنها با در نظر گرفتن نیازهای متنوع کاربران تحقق می‌یابد. گوگل لایت هاوس با ارائه ابزارها و گزارش‌های دقیق و کاربردی به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا وب‌سایت‌های خود را به استانداردهای دسترس‌پذیری نزدیک‌تر کنند و بدین ترتیب تجربه کاربری بهتری برای همه کاربران ایجاد نمایند. بهره‌گیری از چنین ابزارهایی نه تنها موجب جلب رضایت کاربران می‌شود، بلکه به رعایت الزامات قانونی و افزایش دسترسی به خدمات دیجیتال نیز کمک شایانی می‌کند.

برترین تجربه‌ها (Best Practices) در گوگل لایت هاوس

بخش Best Practices (بهترین شیوه‌ها) در گوگل لایت هاوس، وب سایت را از نظر رعایت برخی استانداردهای فنی، امنیتی و سازگاری با مرورگرهای مدرن بررسی می‌کند. این بخش می‌تواند مشکلاتی را شناسایی کند که بر امنیت، عملکرد صحیح و سلامت فنی صفحات تأثیر می‌گذارند و در گزارش Lighthouse برای بررسی و رفع آن‌ها نمایش داده می‌شوند.

مهم‌ترین مواردی که در این بخش بررسی می‌شوند عبارت‌اند از:

• بررسی امنیت و HTTPS: آیا منابع صفحه از طریق ارتباط امن HTTPS بارگذاری می شوند؟ استفاده از HTTPS از اطلاعات منتقل‌شده میان مرورگر کاربر و سرور محافظت می‌کند و یکی از اصول مهم امنیت وب سایت است.
• بررسی تصاویر: نحوه نمایش تصاویر از نظر نسبت ابعاد و رزولوشن و کیفیت بررسی می‌شود. استفاده از تصاویر با نسبت ابعاد نامتناسب با فضای نمایش می‌تواند باعث نمایش نادرست یا تغییر شکل تصاویر شود.
• بررسی کتابخانه‌های جاوا اسکریپت:  در صورت شناسایی نسخه های قدیمی یا دارای مشکلات شناخته شده، آن‌ها را در گزارش مشخص می‌کند. استفاده از نسخه‌های به روز کتابخانه‌های JavaScript می‌تواند به کاهش ریسک‌های امنیتی کمک کند.
• بررسی ساختار HTML: استفاده صحیح از ساختار پایه HTML صفحه، از جمله وجود DOCTYPE بررسی می شود. تعریف صحیح نوع سند به مرورگر کمک می‌کند صفحه را مطابق استانداردهای مورد انتظار پردازش کند.
• بررسی سیاست امنیت محتوا (CSP):  استفاده صحیح از CSP می‌تواند به کاهش خطر برخی حملات، از جمله Cross-Site Scripting (XSS)، کمک کند.
• بررسی خطاهای مرورگر: برخی خطاها و مشکلات ثبت شده در مرورگر  توسط گوگل هاوس بررسی می‌شود؛ برای مثال، خطاهای مربوط به درخواست‌های شبکه یا مشکلاتی که هنگام اجرای صفحه رخ داده‌اند.
• بررسی فناوری‌ها و APIهای منسوخ: استفاده از APIها، کتابخانه‌ها یا فناوری‌های قدیمی می‌تواند در مرورگرهای جدید مشکل‌ساز شود.
• بررسی Source Mapها: گوگل لایت هاوس وجود Source Mapهای معتبر را برای منابعی مانند فایل‌های JavaScript و CSS بررسی می‌کند. Source Map به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند کدهای فشرده یا تبدیل‌شده را هنگام بررسی و رفع خطاها راحت‌تر ردیابی کنند.
• بررسی مشکلات فنی صفحه:بررسی برخی مشکلات قابل مشاهده در ابزارهای توسعه‌دهنده مرورگر، از جمله خطاهای شبکه و مشکلات امنیتی که می‌توانند بر عملکرد صحیح صفحه تأثیر بگذارند.
• بررسی کدگذاری کاراکترها: استفاده از meta charset به مرورگر کمک می‌کند متن صفحه را با کدگذاری صحیح نمایش دهد و از بروز مشکلات مربوط به نمایش کاراکترها جلوگیری کند.
• بررسی درخواست‌های مجوز هنگام بارگذاری: این ابزار برخی رفتارهای صفحه در هنگام بارگذاری را نیز بررسی می‌کند؛ برای مثال، مجوزهایی مانند موقعیت جغرافیایی و اعلان‌ها نباید هنگام بارگذاری صفحه، بدون نیاز واقعی از کاربر درخواست شوند.

با بررسی این موارد، گزارش Best Practices به شما کمک می‌کند مشکلات فنی و امنیتی صفحه را شناسایی کنید و برای رفع آن‌ها اقدام کنید. رعایت این شیوه‌ها می‌تواند به ایجاد وب‌سایتی امن‌تر، سازگارتر با مرورگرهای مدرن و از نظر فنی سالم‌تر کمک کند.

بررسی سئو (SEO) در گوگل لایت هاوس

در بخش SEO، گوگل لایت هاوس برخی عوامل فنی سئو را بررسی می‌کند که می‌توانند بر قابلیت خزش، ایندکس شدن و نمایش صحیح صفحات در موتورهای جستجو تأثیر بگذارند. این بررسی‌ها به شما کمک می‌کنند مشکلات فنی سئو را شناسایی کرده و برای رفع آن‌ها اقدام کنید.

مهم‌ترین مواردی که لایت هاوس در بخش SEO بررسی می‌کند عبارت‌اند از:

• سازگاری با موبایل: بررسی می‌کند که صفحه تنظیمات لازم برای نمایش صحیح در دستگاه‌های مختلف، به‌ویژه تلفن‌های همراه، داشته باشد.
• قابلیت دسترسی به لینک‌ها: لینک‌های صفحه قابلیت کراول شدن داشته باشند. یعنی لینک های صفحه باید به گونه‌ای باشند که موتورهای جستجو بتوانند آن‌ها را شناسایی و دنبال کنند.
• تگ‌های hreflang معتبر: در صفحات چندزبانه یا چندمنطقه‌ای، گوگل لایت هاوس اعتبار و نحوه استفاده از تگ‌های hreflang را بررسی می‌کند تا ارتباط نسخه‌های مختلف صفحه برای موتورهای جستجو مشخص باشد.
• تگ عنوان و توضیحات متا: وجود تگ <title> و توضیحات متای مناسب از مواردی است که لایت هاوس در بررسی SEO صفحه مورد توجه قرار می‌دهد. این اطلاعات به موتورهای جستجو و کاربران کمک می‌کنند موضوع صفحه را بهتر تشخیص دهند.
• قابلیت ایندکس شدن صفحه: برخی تنظیمات و دستورالعمل‌های صفحه بررسی می‌ شوند تا مشخص شود مانعی برای ایندکس شدن آن توسط موتورهای جستجو وجود ندارد.
• فایل robots.txt: وجود و اعتبار فایل robots.txt بررسی می‌شود تا دستورالعمل‌های آن مانعی برای دسترسی موتورهای جستجو به بخش‌های موردنظر سایت ایجاد نکند.
• کد وضعیت HTTP: لایت هاوس وضعیت پاسخ صفحه را بررسی می‌کند. پاسخ موفق مانند کد HTTP 200 نشان می‌دهد صفحه با موفقیت از سرور دریافت شده است.
• تگ rel="canonical": استفاده صحیح از تگ کنونیکال به موتورهای جستجو کمک می‌کند نسخه اصلی یک صفحه را در میان URLهای مشابه تشخیص دهند. گوگل لایت هاوس برخی مشکلات مرتبط با این تگ را شناسایی می‌کند.
• لینک‌های دارای متن توضیحی: متن لینک باید اطلاعات مناسبی درباره صفحه مقصد در اختیار کاربر و موتورهای جستجو قرار دهد. Lighthouse برخی لینک‌هایی را که متن مناسبی ندارند، شناسایی می‌کند.
• متن جایگزین تصاویر (Alt): وجود متن جایگزین مناسب برای تصاویر بررسی می‌شود تا محتوای تصاویر برای موتورهای جستجو و کاربرانی که نمی‌توانند تصویر را مشاهده کنند، قابل درک‌تر باشد.
• تگ Viewport: وجود و تنظیم صحیح تگ viewport بررسی می‌شود تا صفحه بتواند در دستگاه‌های مختلف، به‌ویژه موبایل، به شکل مناسبی نمایش داده شود.

با بررسی این موارد، گزارش SEO در گوگل لایت هاوس به شما کمک می‌کند برخی مشکلات فنی مؤثر بر قابلیت دسترسی موتورهای جستجو به صفحات را شناسایی کنید. البته Lighthouse جایگزین یک بررسی جامع سئو نیست و مواردی مانند بک‌لینک‌ها، اعتبار دامنه، کیفیت محتوا و استراتژی کلمات کلیدی را ارزیابی نمی‌کند.

بررسی وب اپلیکیشن پیش‌رونده (PWA) در لایت هاوس

وب اپلیکیشن پیشرونده (Progressive Web App یا PWA) نوعی وب سایت است که می‌توان آن را روی دستگاه، به ویژه موبایل، نصب کرد و تا حدی مانند یک برنامه از آن استفاده کرد. PWAها برای استفاده در دستگاه‌های مختلف، مانند موبایل، تبلت و کامپیوتر طراحی می‌شوند و با استفاده از فناوری‌هایی مانند Service Worker می‌توانند در شرایطی مانند اتصال ضعیف یا قطع اینترنت، برخی قابلیت‌های خود را حفظ کنند. به همین دلیل، PWA ترکیبی از قابلیت‌ های وب سایت و اپلیکیشن موبایل را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

گوگل لایت هاوس می‌تواند برخی قابلیت‌ها و الزامات فنی مرتبط با PWA را بررسی کند. این بررسی‌ها به توسعه‌دهندگان کمک می‌کنند مشکلاتی را که ممکن است بر قابلیت نصب، عملکرد و تجربه کاربری وب اپلیکیشن تأثیر بگذارند، شناسایی و برطرف کنند.

مهم‌ترین موارد مرتبط با PWA عبارت‌اند از:

• Service Worker: یکی از فناوری‌های مهم PWA است که امکان مدیریت درخواست‌ها و ارائه برخی قابلیت‌ها در شرایطی مانند قطع اتصال را فراهم می‌کند.
• قابلیت نصب (Installability): PWA می‌تواند در مرورگرها و دستگاه‌های پشتیبانی‌شده نصب شود و تجربه‌ای شبیه یک برنامه نصب‌شده ارائه دهد.
• Web App Manifest: فایل Manifest اطلاعاتی مانند نام، آیکون و نحوه نمایش برنامه را در اختیار مرورگر قرار می‌دهد و برای قابلیت نصب PWA اهمیت دارد.
• عملکرد در شرایط مختلف شبکه: PWAها می‌توانند با پیاده‌سازی مناسب، در شرایطی مانند اتصال ضعیف یا قطع اینترنت نیز برخی قابلیت‌های خود را در اختیار کاربر قرار دهند.
• سازگاری با دستگاه‌های مختلف: PWA برای اجرا در دستگاه‌های مختلف، از جمله موبایل، تبلت و دسکتاپ طراحی می‌شود و باید تجربه مناسبی در اندازه‌های مختلف صفحه ارائه دهد.
• تجربه کاربری قابل اعتماد: یکی از اهداف PWA ارائه تجربه‌ای سریع و پایدار، حتی در شرایط نامناسب شبکه است؛ البته میزان قابلیت استفاده در حالت آفلاین به نحوه پیاده‌سازی وب‌اپلیکیشن بستگی دارد.

در مجموع، بررسی قابلیت‌های مرتبط با PWA در گوگل لایت هاوس به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند مشکلات فنی وب‌اپلیکیشن را شناسایی کرده و شرایط مناسب‌تری برای ارائه یک تجربه شبیه برنامه‌های نصب‌شده فراهم کنند.

چگونه لایت هاوس را برای بررسی PWA استفاده کنیم؟

برای اجرای گوگل لایت هاوس، وب سایت موردنظر را در مرورگر Chrome باز کنید و از طریق Developer Tools وارد بخش Lighthouse شوید. سپس می‌توانید نوع دستگاه و بخش‌های موردنظر برای بررسی را انتخاب کرده و گزارش لایت هاوس گوگل را اجرا کنید. این گزارش مشکلات مربوط به عملکرد، دسترسی‌پذیری، بهترین شیوه‌های فنی و سئو را نمایش می‌دهد و برای برخی مشکلات، پیشنهادهایی برای بهبود ارائه می‌کند.

با این حال، توجه داشته باشید که بررسی اختصاصی PWA در Lighthouse منسوخ شده است. بنابراین برای ارزیابی قابلیت‌های PWA، به‌ویژه قابلیت نصب (Installability)، بهتر است از ابزارها و معیارهای جدیدی که مرورگر برای بررسی نصب‌پذیری وب‌اپلیکیشن‌ها ارائه می‌دهد استفاده شود.

در نتیجه، Lighthouse همچنان برای بررسی کیفیت کلی یک PWA از نظر Performance، Accessibility، Best Practices و SEO مفید است، اما نباید آن را ابزار اصلی برای تأیید کامل قابلیت‌های PWA در نظر گرفت.

موثرترین موارد در کاهش سرعت لود سایت (بهبود Performance)

زمان بارگذاری سایت یکی از عوامل کلیدی در موفقیت هر وب‌سایت است. سرعت پایین در لود سایت می‌تواند تجربه کاربری (UX) را بطور قابل توجهی کاهش دهد، نرخ پرش (Bounce Rate) را افزایش دهد و تأثیر منفی بر سئو داشته باشد. در ادامه، به مهم‌ترین عوامل مؤثر بر کاهش سرعت لود سایت پرداخته و نحوه پیشگیری از آن‌ها بررسی می‌شود.

نرخ پرش چه چیزی درباره رفتار کاربران در سایت به ما می‌گوید و چگونه می‌توان آن را بهبود داد؟ برای آشنایی بیشتر با این موضوع، مقاله «نرخ پرش (Bounce Rate) چیست؟» را بخوانید.

۱. تصاویر حجیم و غیربهینه

تصاویر معمولاً بخش قابل‌توجهی از حجم یک صفحه را تشکیل می‌دهند. استفاده از تصاویر با حجم یا ابعاد بیشتر از نیاز، باعث افزایش حجم دانلود و طولانی‌تر شدن زمان بارگذاری می‌شود.

برای بهینه‌سازی تصاویر، از فرمت‌های مدرن مانند WebP و AVIF استفاده کنید، تصاویر را متناسب با ابعاد نمایش فشرده کنید و برای تصاویر خارج از محدوده نمایش اولیه صفحه از Lazy Loading استفاده کنید (تصاویر فقط زمانی بارگذاری شوند که کاربر به آن‌ها نزدیک شود یا آن‌ها را مشاهده کند).

۲. JavaScript زیاد و سنگین

کدهای JavaScript می‌توانند علاوه بر افزایش حجم صفحه، زمان پردازش مرورگر را نیز افزایش دهند. اسکریپت‌های غیرضروری، پلاگین‌های متعدد و کدهای شخص ثالث از عوامل رایج این مشکل هستند.

حذف کدهای اضافی، Minify کردن فایل‌ها، استفاده از Code Splitting (برای تقسیم کدهای JavaScript و بارگذاری با تأخیر بخش‌های غیرضروری، فقط در زمان نیاز) می‌تواند به کاهش زمان اجرای JavaScript کمک کند.

۳. منابع مسدودکننده رندر

برخی فایل‌های CSS و JavaScript قبل از نمایش کامل محتوا باید توسط مرورگر دریافت و پردازش شوند. این منابع می‌توانند نمایش محتوای اصلی صفحه را به تأخیر بیندازند.

با کاهش CSS و JavaScript غیرضروری، استفاده صحیح از defer (اجرای با تاخیر) و بهینه‌سازی منابع ضروری می‌توان تأثیر این فایل‌ها بر بارگذاری اولیه را کاهش داد.

۴. زمان پاسخ‌گویی بالای سرور

پیش از دریافت محتوای صفحه، مرورگر باید پاسخ اولیه را از سرور دریافت کند. اگر سرور برای پردازش درخواست زمان زیادی نیاز داشته باشد، شروع بارگذاری صفحه نیز به تأخیر می‌افتد.

بهینه‌سازی کدهای سمت سرور و پایگاه داده، استفاده از Cache و CDN و انتخاب زیرساخت مناسب می‌تواند زمان پاسخ‌گویی سرور را کاهش دهد.

۵. کدها و سرویس‌های شخص ثالث

ابزارهایی مانند سیستم‌های آمارگیری، تبلیغات، چت آنلاین، نقشه‌ها و سرویس‌های ویدئویی می‌توانند تعداد درخواست‌ها و میزان اجرای JavaScript را افزایش دهند.

بهتر است سرویس‌های غیرضروری حذف شوند و اسکریپت‌های ضروری نیز در زمان مناسب و تا حد امکان به‌صورت غیرمسدودکننده بارگذاری شوند.

۶. CSS اضافی و استفاده‌نشده

وجود CSSهای زیاد یا کدهایی که در صفحه استفاده نمی‌شوند، باعث افزایش حجم فایل‌ها و زمان پردازش مرورگر می‌شود.

حذف CSSهای استفاده‌نشده، Minify کردن فایل‌ها و بارگذاری CSSهای غیرضروری در زمان مناسب می‌تواند به بهبود سرعت نمایش صفحه کمک کند.

۷. فونت‌های زیاد و سنگین

استفاده از تعداد زیاد فونت، وزن‌ها و استایل‌های مختلف باعث افزایش تعداد درخواست‌ها و حجم منابع می‌شود و می‌تواند زمان بارگذاری صفحه را افزایش دهد.

بهتر است فقط فونت‌ها و وزن‌های موردنیاز سایت را بارگذاری کنید و از فرمت‌های کم‌حجم مانند WOFF2 استفاده کنید. همچنین می توان بارگذاری غیربلاک کننده فونت را فعال کنید (Non-blocking Loading برای بارگذاری فونت‌ها بدون ایجاد اختلال در نمایش اولیه صفحه) .

۸. ریدایرکت های زنجیره‌ای

ریدایرکت‌های متعدد باعث افزایش زمان درخواست و پاسخ می‌شوند و مرورگر را پیش از رسیدن به صفحه نهایی مجبور به طی چند مرحله می‌کنند. حذف ریدایرکت‌های غیرضروری و کوتاه‌کردن زنجیره ریدایرکت‌ها می‌تواند به کاهش زمان بارگذاری کمک کند.  بهتر است صفحات مهم تا حد امکان مستقیماً به URL نهایی هدایت شوند.

در نهایت برای داشتن وب‌سایتی با عملکرد سریع و کارآمد، همواره نیاز است که منابع و فایل‌ها بهینه شوند و از بارگذاری موارد اضافی جلوگیری شود. حتی جزئی‌ترین مشکلات می‌توانند تأثیر بزرگی بر موفقیت سایت شما داشته باشند، بنابراین رعایت موارد ذکرشده می‌تواند به بهبود عملکرد سایت کمک چشمگیری کند.

موارد مهم در استفاده بهتر همه کاربران از سایت (بهبود Accessibility)

یک وب‌سایت باید برای همه کاربران، از جمله افراد دارای معلولیت، قابل استفاده و قابل درک باشد. برای مثال، افراد دارای اختلالات بینایی ممکن است برای استفاده از سایت به Screen Reader نیاز داشته باشند. رعایت این اصول علاوه بر ایجاد تجربه بهتر برای کاربران، در برخی کشورها به یک الزام قانونی تبدیل شده است و می‌تواند به بهبود کیفیت کلی سایت و برخی جنبه‌های SEO نیز کمک کند.  گوگل لایت هاوس نیز این موارد را بررسی می‌کند.

۱. استفاده از متن جایگزین برای تصاویر: برای تصاویر مهم، متن alt مناسب قرار دهید تا کاربران دارای محدودیت بینایی بتوانند محتوای تصویر را از طریق Screen Reader درک کنند.

۲. استفاده صحیح از Headingها: از تگ‌های H1 تا H6 برای ایجاد ساختار منطقی محتوا استفاده کنید و ترتیب Headingها را بدون دلیل جابه‌جا نکنید.

ساختار منطقی H1 تا H6 به کاربران دارای محدودیت بینایی کمک می‌کند ساختار صفحه را بهتر درک کرده و با استفاده از Screen Reader سریع‌تر بین بخش‌های مختلف جابه‌جا شوند.

۳. کنتراست مناسب رنگ‌ها: رنگ متن و پس‌زمینه باید کنتراست کافی داشته باشند تا خواندن محتوا برای کاربران آسان باشد.

۴. قابل استفاده بودن سایت با کیبورد: اطمینان حاصل کنید که عناصر تعاملی مانند لینک‌ها، منوها و فرم‌ها بدون استفاده از ماوس و تنها با کیبورد قابل دسترسی باشند؛ زیرا برخی افراد دارای محدودیت‌های حرکتی نمی‌توانند به‌راحتی از ماوس استفاده کنند و برای پیمایش و تعامل با سایت به کیبورد یا ابزارهای کمکی وابسته هستند.

۵. استفاده از Label مناسب برای فرم‌ها: برای فیلدهای فرم، Label مشخص و قابل‌درک قرار دهید تا کاربر بداند هر فیلد چه اطلاعاتی را دریافت می‌کند.

۶. نام و توضیح مناسب برای لینک‌ها: متن لینک باید به‌تنهایی و بدون نیاز به خواندن متن اطراف، مقصد یا کاربرد لینک را مشخص کند. این موضوع برای کاربرانی که از Screen Reader استفاده می‌کنند اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این ابزارها می‌توانند لینک‌های صفحه را به‌صورت جداگانه برای کاربر فهرست و اعلام کنند. بنابراین به‌جای عباراتی مانند «اینجا کلیک کنید»، از متن‌هایی مانند «مشاهده قیمت محصولات» یا «راهنمای خرید» استفاده کنید.

۷. تعیین زبان صفحه: زبان اصلی صفحه را با ویژگی lang در تگ HTML مشخص کنید تا مرورگرها و ابزارهای کمکی بتوانند محتوا را به شکل صحیح پردازش کنند. این کار به Screen Reader و سایر ابزارهای کمکی کمک می‌کند متن را با زبان و تلفظ مناسب برای کاربر پردازش و خوانده شود.

مهم‌ترین موارد برای رعایت استانداردهای فنی سایت (بهبود Best Practices)

رعایت استانداردهای فنی به افزایش امنیت، پایداری و کیفیت کلی سایت کمک می‌کند و باعث می‌شود صفحات با ساختار صحیح‌تری در مرورگرها و دستگاه‌های مختلف نمایش داده شوند. رعایت این موارد همچنین می‌تواند از بروز خطاهای فنی و مشکلات امنیتی جلوگیری کند. گوگل لایت هاوس نیز برخی از این موارد را بررسی و مشکلات موجود را گزارش می‌کند.

استفاده از HTTPS: اطمینان حاصل کنید که سایت و تمام منابع آن از طریق HTTPS بارگذاری می‌شوند. این کار از اطلاعات کاربران در هنگام انتقال محافظت می‌کند و از ایجاد هشدارهای امنیتی در مرورگر جلوگیری می‌کند.

جلوگیری از خطاهای JavaScript: خطاهای JavaScript می‌توانند باعث اختلال در عملکرد بخش‌های مختلف سایت شوند. خطاهای کنسول مرورگر را بررسی و خطاهای غیرضروری را برطرف کنید.

استفاده از منابع امن: از بارگذاری فایل‌ها و منابع از دامنه‌های نامعتبر یا اتصال‌های ناامن خودداری کنید تا امنیت و عملکرد سایت تحت تأثیر قرار نگیرد.

استفاده صحیح از HTML: از تگ‌های HTML متناسب با کاربردشان استفاده کنید و ساختار صفحات را تا حد امکان استاندارد و منظم نگه دارید.

مهم‌ترین موارد برای بهینه سازی سایت در موتورهای جستجو (بهبود SEO)

بهینه‌ سازی SEO کمک می‌کند موتورهای جستجو محتوای صفحات را بهتر درک کنند و صفحات مهم سایت را راحت‌تر پیدا و بررسی کنند. لایت هاوس گوگل نیز برخی از عوامل فنی مؤثر بر SEO را بررسی می‌کند؛ البته امتیاز Lighthouse به‌تنهایی به معنی رتبه بهتر در نتایج گوگل نیست.

عنوان و توضیحات مناسب صفحات: برای هر صفحه یک Title و توضیحات مناسب و مرتبط با محتوای آن تعیین کنید تا موضوع صفحه برای موتورهای جستجو و کاربران مشخص باشد.

قابل خزش و ایندکس بودن صفحات: اطمینان حاصل کنید صفحات مهم سایت توسط موتورهای جستجو قابل دسترسی و ایندکس شدن باشند و به‌اشتباه با noindex یا محدودیت‌های دیگر مسدود نشده باشند.

لینک‌های قابل دسترسی و قابل فهم: از لینک‌های داخلی مناسب استفاده کنید تا کاربران و موتورهای جستجو بتوانند ارتباط بین صفحات مختلف سایت را بهتر درک و صفحات مهم را پیدا کنند.

سازگاری با موبایل: صفحات باید در موبایل به‌درستی نمایش داده شوند و کاربران بدون نیاز به بزرگ‌نمایی یا اسکرول افقی بتوانند از محتوا و امکانات سایت استفاده کنند.

استفاده از تگ‌های HTML مناسب: استفاده صحیح از Headingها، لینک‌ها، تصاویر و سایر عناصر HTML به موتورهای جستجو کمک می‌کند ساختار و محتوای صفحه را بهتر درک کنند.

برای آشنایی بیشتر با مفاهیم و تکنیک های سئو، می توانید مجموعه مقالات آموزشی سئو داناج را در این بخش مطالعه کنید.

نحوه استفاده از گوگل لایت هاوس

نحوه استفاده از گوگل لایت هاوس با ابزار DevTools کروم

یکی از راه های آسان برای استفاده از گوگل لایت هاوس، استفاده از آن در DevTools مرورگر کروم است. برای استفاده از این روش، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. مرورگر کروم را باز کرده و به سایت مورد نظر خود بروید.
2. روی صفحه راست کلیک کرده و گزینه “Inspect” یا “بررسی” را انتخاب کنید تا DevTools باز شود.
3. در نوار بالای DevTools، به زبانه “Lighthouse” بروید.

در اینجا می‌توانید انواع مختلف ارزیابی‌ها را انتخاب کنید، مانند “Performance” (عملکرد)، “Accessibility” (دسترسی‌پذیری)، “SEO”، و غیره. سپس بر روی دکمه “Generate Report” کلیک کنید تا گوگل لایت هاوس کار تحلیل را آغاز کند. پس از چند لحظه، گزارش کامل ارزیابی سایت شما ظاهر خواهد شد که شامل پیشنهادات و نکات بهینه‌سازی است.

آموزش کار با گوگل لایت هاوس از طریق اکستنشن مرورگر

راه دیگر برای دسترسی به گوگل لایت هاوس، استفاده از اکستنشن مرورگر است. برای شروع، ابتدا باید اکستنشن مربوط به گوگل لایت هاوس را از وب استور مرورگر خود (مثلاً کروم) نصب کنید. مراحل نصب به صورت زیر است:

1. مرورگر کروم را باز کنید و به وب استور فروشگاه افزونه های کروم (Chrome Web Store) بروید.
2. در نوار جستجو، “Google Lighthouse” را تایپ کنید و به دنبال اکستنشن رسمی بگردید.
3. روی دکمه “Add to Chrome” کلیک کرده و صبر کنید تا اکستنشن نصب شود.

پس از نصب، می‌توانید به سایت مورد نظر خود رفته و با کلیک بر روی آیکون لایت هاوس در نوار ابزار مرورگر، تجزیه و تحلیل سایت را شروع کنید. این اکستنشن قادر است گزارشاتی درباره عملکرد سایت، دسترسی‌پذیری، SEO و غیره ارائه دهد.

استفاده موثر از گوگل لایت هاوس می‌تواند به بهبود کارایی و تجربه کاربری وب‌سایت شما کمک کند.

تفاوت PageSpeed Insights و گوگل لایت هاوس چیست؟

PageSpeed Insights و گوگل لایت هاوس دو ابزار مهم و کاربردی از شرکت گوگل هستند که برای بهینه سازی و تحلیل عملکرد وب سایت ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. هرچند هر دوی این ابزارها هدف بهینه سازی سرعت و کارایی وب سایت‌ها را دارند، اما تفاوت‌هایی اساسی در نحوه عملکرد و کاربرد آن‌ها وجود دارد.

PageSpeed Insights

PageSpeed Insights ابزاری مبتنی بر وب است که به تحلیل عملکرد وب سایت ها از منظر سرعت بارگذاری می‌پردازد. این ابزار با ارزیابی نسخه دسکتاپ و موبایل وب سایت، گزارش هایی شامل شاخص های گوناگون مانند زمان بارگذاری کل محتوا (FCP)، تأخیر ورودی اول (FID) و شاخص سرعت (Speed Index) ارائه می‌دهد. با استفاده از PageSpeed Insights، کاربران می‌توانند نقاط ضعف و قوت وب سایت خود را شناسایی کرده و راهکارهایی برای بهبود آن دریافت کنند. این ابزار بیشتر به توسعه‌دهندگانی که به دنبال تحلیل سریع عملکرد وب‌سایت هستند، توصیه می‌شود.

نحوه استفاده از PageSpeed Insights

برای بررسی سرعت و عملکرد یک صفحه با PageSpeed Insights:

1. وارد سایت PageSpeed Insights شوید.
2. آدرس کامل صفحه‌ای را که می‌خواهید بررسی کنید، در کادر مربوط وارد کنید.
3. روی Analyze کلیک کنید.
4. پس از چند لحظه، گزارش عملکرد صفحه نمایش داده می‌شود.
5. می‌توانید نتایج را برای موبایل و دسکتاپ مشاهده کرده و پیشنهادهای ارائه‌شده برای بهبود عملکرد را بررسی کنید.

مقایسه PageSpeed Insights و گوگل Lighthouse

هر دو ابزار برای بررسی و بهینه‌سازی وب‌سایت کاربرد دارند، اما نحوه استفاده و نوع گزارش‌هایی که ارائه می‌کنند با یکدیگر متفاوت است. مهم‌ترین تفاوت‌های آن‌ها عبارت‌اند از:

1. تمرکز اصلی: PageSpeed Insights بیشتر برای بررسی عملکرد و سرعت سایت کاربرد دارد، در حالی که گوگل لایت هاوس علاوه بر عملکرد و سرعت، بخش‌هایی مانند سئو، دسترسی پذیری، و بهترین تجربه ها را نیز بررسی می‌کند.
2. جزئیات گزارش: لایت هاوس گوگل معمولاً گزارش های فنی‌تر و جزئی‌تری ارائه می‌دهد و برای توسعه دهندگان در شناسایی و رفع مشکلات فنی سایت کاربرد بیشتری دارد.
3. نحوه استفاده: PageSpeed Insights یک ابزار آنلاین است که از طریق وارد کردن آدرس صفحه، گزارش آن را دریافت می‌کنید. لایت هاوس را نیز می‌توان مستقیماً از طریق Chrome DevTools یا افزونه آن در مرورگر Chrome اجرا کرد.
4. انتخاب ابزار: اگر به دنبال تحلیل سریع و محوری برای بهبود سرعت سایت هستید، PageSpeed Insights گزینه بهتری است، اما اگر به تحلیل عمقی‌تر و بهبود کلی کیفیت وب‌سایت نیاز دارید، گوگل لایت هاوس را توصیه می‌کنیم.
5. استفاده در کنار یکدیگر: این دو ابزار رقیب یکدیگر نیستند و می‌توان از هر دو در کنار هم برای شناسایی مشکلات و بهینه‌سازی سایت استفاده کرد.

در مجموع، PageSpeed Insights بیشتر برای بررسی عملکرد از طریق یک ابزار آنلاین و لایت هاوس برای تحلیل و بررسی فنی‌تر صفحات کاربرد دارد. انتخاب بین آن‌ها به هدف شما از بررسی سایت بستگی دارد.

 

منبع : barsavash.com